13/07/2026

De Voerstreek is erg overstromingsgevoelig. De afgelopen drie jaar werden al heel wat acties ondernomen om woonkernen te beschermen. Een belangrijke realisatie is de aanleg van drie landschappelijke waterbuffers die bij extreme neerslag ruim 30.000 m³ tijdelijk kunnen opvangen. De realisatie maakt deel uit van het project Water-Land-Schap Voerstreek 2.0 en is een van de vele maatregelen in het valleigebied om dorpen beter te beschermen tegen wateroverlast. 

Waterellende in Voeren 

Voeren werd in het verleden meermaals getroffen door overstromingen. Zo zit de waterellende van 2018, 2021 en 2024 nog vers in het geheugen van menig inwoner. Dit ging gepaard met een grote menselijke, maatschappelijke en financiële kost. Alleen al in mei 2024 dienden inwoners van Voeren voor 10 miljoen euro aan schadedossiers in. In die maand werden 300 woningen getroffen door de overstromingen. Woningen van 25 gezinnen werden onbewoonbaar verklaard, landbouwers verloren hun oogst en heel wat weilanden voor vee waren een hele tijd onbruikbaar.  

Buffers bieden ademruimte  

In 2022 startte het project Water-Land-Schap Voerstreek 2.0 ‘Naar een klimaatrobuust landschap voor de Voerstreek’. Daarin werken verschillende lokale partners aan een goed werkend watersysteem via diverse terreinmaatregelen. Een belangrijke maatregel was de aanleg van drie waterbuffers in Veld, Schophem en Meulenberg, gerealiseerd door De Vlaamse Milieumaatschappij en de provincie Limburg. 

Van zes potentiële locaties, haalden er drie de eindselectie. Door de waterbuffers in het landschap in te passen, wordt het uitzicht en landgebruik in de omgeving niet verstoord. Ook met de natuur en biodiversiteit werd rekening gehouden.  

Bij de realisatie van de waterbuffers werden stakeholders in de omgeving nauw betrokken. 

Laura Olaerts, gedeputeerde van Water, Natuur, en Milieu en Klimaat van de provincie Limburg: “Verder lossen we binnen dit project ook twee vismigratieknelpunten op. Daardoor kunnen vissoorten zoals de Beekforel lokaal weer verder stroomopwaarts zwemmen, ter hoogte van de projectzones van Meulenberg en Veld. De drie gerealiseerde waterbuffers zullen nu verder door het provinciebestuur beheerd worden. Ook elders willen we de komende jaren nog verbeteringen brengen aan de beekstructuur en vismigratie terug mogelijk maken, zoals in de Noorbeek.” 

Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns: “Vanuit Vlaanderen investeren we ruim 876.000 euro in deze drie waterbuffers op de Voer, die helpen om piekafvoeren op te vangen en het overstromingsrisico in ’s-Gravenvoeren te verkleinen. Deze lokale samenwerking sluit perfect aan bij wat we met de subsidieoproep voor Lokale Blue Deals willen bereiken: partners samenbrengen die werken aan een landschap dat water beter vasthoudt waar het valt, laat infiltreren in de bodem en vertraagd afvoert. Laat dit project een inspiratie zijn voor iedereen die intekent op de oproep.” 

Samen voor een klimaatveilig Voeren  

De waterbuffers leveren een belangrijke bijdrage tot het verminderen van wateroverlast langs de Voer, maar bijkomende ingrepen blijven nodig om Voeren beter te beschermen. Zo zou de buffercapaciteit nog moeten verdubbelen en moeten we ook bovenstrooms extra maatregelen nemen. 

Christel Cornelissen, projectleider Water+Land+Schap bij het RLHV: “In een reliëfrijk landschap als Voeren is het belangrijk om niet enkel beneden in het dal water op te vangen, maar in de hele vallei acties te nemen die bijdragen aan een verminderde waterafstroom, van plateau tot dal en van bron tot monding. Denk bijvoorbeeld aan de aanplant van bomen, houtkanten en hagen, de aanleg van poelen en swales (greppels die evenwijdig met de hoogtelijnen in het landschap lopen, waarin het water kan infiltreren), of een aangepast beheer voor graslanden. Landbouwers kunnen steun krijgen bij het verbeteren van de bodemstructuur op hun percelen, zodat deze meer water kunnen opslaan.” 

Joris Gaens, burgemeester van de gemeente Voeren:“Daarnaast zijn er ook dringende ingrepen nodig om problemen rond water- en modderoverlast op te lossen. De gemeente legde daarom met ondersteuning van de erosiecoördinator al meerdere erosiebuffers en erosiedrempels aan om afstromend water te vertragen en modderstromen tegen te houden. Ook het afleiden van water van wegen naar plaatsen waar het water kan infiltreren dragen bij tot een klimaatbestendiger landschap.“  

Dankzij de samenwerking in het Landschapspark Grenzeloos Bocageland, kan de problematiek ook grensoverschrijdend aangepakt worden, want water houdt geen rekening met administratieve grenzen. Ann-Sophie Debergh (Coördinator van het Landschapspark Grenzeloos Bocageland): “Om tot een acceptabel veiligheidsniveau te komen, is een structurele en grensoverschrijdende aanpak nodig op landschapsschaal, net zoals een langetermijnvisie en heel veel samenwerking en solidariteit.” 

Daarom blijven de projectpartners de komende jaren samenwerken: grensoverschrijdend via het Interreg-project Sponge, lokaal via het Leader-project Biodivers Landschap. Daarnaast grijpen ze alle mogelijkheden aan in het kader van het Vlaamse Lokale Blue Deal-programma.