23/10/2026

Vanaf maandag 26 oktober kan je bij Vangrootloon een brood kopen dat is gemaakt van Haspengouwse baktarwe. Dat lijkt misschien niet zo bijzonder, maar de broden in Limburg worden momenteel nog grotendeels gebakken met ingevoerd tarwe, terwijl de granen vanop de akkers om de hoek in veevoeder worden verwerkt. Het project ‘Haspengouwse Graancirkels’ wil hierin verandering brengen en lanceert een volledig lokaal brood dat voorlopig door het leven gaat als ‘Brood zonder Naam’. Er loopt meteen ook een leuke wedstrijd: bedenk een passende naam en maak kans op een jaar lang gratis brood.

Waar men gaat langs Haspengouwse wegen, komt men tarwevelden tegen. Zuid-Limburg staat al sinds de Gallo-Romeinse tijd bekend als de graanschuur van België. Helaas groeit hier tegenwoordig vooral tarwe voor veevoeder, waardoor we onze baktarwe in het buitenland moeten halen. Met het ‘Brood zonder Naam’ zet het Leaderproject ‘Haspengouwse Graancirkels’ in op lokaal ondernemerschap en korte keten.

Lokaal en ecologisch  

Inge Moors, gedeputeerde voor Landbouw en Platteland en voorzitter van PIBO-campus vzw, het onderzoekscentrum voor akkerbouw in Tongeren: “Dit project stimuleert het Haspengouwse ondernemerschap en versterkt de lokale voedselketen. Dat is niet zo eenvoudig als je zou denken. Het telen van baktarwe vergt specifieke technieken en kennis. Daarom gingen we eerst aan de slag op de proefvelden van PIBO-campus, waar we experimenteerden met verschillende rassen en bemestingstechnieken. Het project bouwt verder op een project dat van start ging in 2023. Toen teelden we reeds baktarwe op verschillende proefvelden.  Dit jaar oogstten we zo’n 8 ton baktarwe op 1 hectare aan proefakkers. Het brood dat nu in de rekken ligt, is gemaakt van tarwe van deze proefvelden. Hierdoor bouwden we de nodige kennis en ervaring op.” 

Nu breekt, binnen dit nieuwe project, een volgende fase aan, waarin acht landbouwers samen ongeveer 25 hectare baktarwe zullen inzaaien. We zetten dus de stap van de proefvelden naar de akkers van de deelnemende landbouwers. “We maken met dit project ook werk van een gezondere bodem en meer biodiversiteit op en rond de akkers,” aldus Laura Olaerts, gedeputeerde voor Natuur en voorzitter van het Regionaal Landschap Haspengouw & Voeren: “Het Regionaal Landschap en landbouwadviseur Stefan Muijtjens zullen de landbouwers helpen om het bodemleven te versterken en zo meer plaats te geven aan planten en dieren, bijvoorbeeld via de aanleg van bloemrijke akkerranden. Samen onderzoeken we hoe een rendabele baktarweteelt hand in hand kan gaan met een biodivers landbouwlandschap.”

Logistiek en opslag 

Baktarwe telen is de eerste stap, maar het is natuurlijk ook belangrijk dat de granen vlot hun weg vinden van akker naar bakker, en dat de teelt economisch rendabel is voor landbouwers. “Hoewel de Haspengouwse bodems zich goed lenen voor de productie van baktarwe, is deze omschakeling in de praktijk niet zo vanzelfsprekend”, weet Nicolas Deswaef van projectpartner FXT Foodlab (voormalig CIAGO). “Het telen van baktarwe gaat gepaard met andere regels en kwaliteitsvereisten dan de productie van granen voor veevoeder. Daarom zoeken we niet enkel naar de beste teelttechnieken, maar kijken we ook hoe we het de landbouwers zo makkelijk mogelijk kunnen maken op het vlak van transport en opslag. We werken samen met maalderijen en zoeken onder meer naar andere toepassingen van deze lokale bloem, zoals biscuit en patisserie. ” 

Familietraditie in ere hersteld 

Bakkerij Vangrootloon was er snel voor gevonden om de lokale baktarwe te verwerken tot een lokaal brood. Dankzij hun keten van winkels vindt het Haspengouws brood vlot zijn weg naar heel wat ontbijttafels. “We zetten graag mee onze schouders onder dit project,” aldus zaakvoerder Peter Vangrootloon. “Voor mijn grootvader was het heel normaal om lokale tarwe te gebruiken. In 2024 brachten we met Opa's Brood reeds een product van Haspengouwse baktarwe op de markt. Dat was een eerste verkenning van de mogelijkheden.” 

“Met het huidige project bouwen we daarop voort en willen we de lokale baktarweketen verder uitbouwen. Het Opa’s brood werd goed gesmaakt en we twijfelen er niet aan dat dat ook het geval zal zijn voor dit nieuwe broodje van eigen bodem. Omdat in 2024 bleek dat de klanten een voorkeur hebben voor donker brood, hielden we daar rekening mee. Het brood is vanaf 26 oktober in beperkte oplage te koop in onze winkels.”

Brood zoekt naam

Gebeten door het verhaal achter 'Brood zonder naam'? Laat je dan inspireren en bedenk een treffende naam voor dit bijzonder brood. Op de broodzakken vind je een QR-code naar www.broodzondernaam.be waar je jouw idee kan doorgeven. Als jouw voorstel wordt uitgekozen, win je een jaar lang gratis brood. 

Over de partners 

Haspengouwse graancirkels is een project van PIBO-campus, FXT Foodlab, Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren, Landschapspark Haspengouw en Vangrootloon, met financiële steun van Leader Haspengouw Zuidoost en Zuidwest en de inzet van talloze lokale partners die mee hun schouders onder dit initiatief zetten. LEADER (Liaison Entre Actions de Développement de l’Économie Rurale) is een subsidieprogramma voor plattelandsontwikkeling, gefinancierd met Europese, Vlaamse en provinciale middelen. LEADER financiert 65% van de projectkosten, de partners voorzien de rest van het budget, dat wordt ingezet voor de teelttechnische optimalisatie van de baktarweteelt en de uitbouw van de keten van akker tot bakker.